Ponad 200 ilustracji, 340 stron i historia obejmująca przeszło dwa stulecia. W sobotę, 10 października 2026 roku, w Pałacu Larischów w Bulowicach odbędzie się premiera książki Łukasza Gieruszczaka „Larischowie. Historie z Osieka, Bulowic i innych miejsc”. Publikacja opowiada o losach rodziny Larisch Gross und Nimsdorf – od końca XVIII wieku, przez epokę napoleońską i powstania narodowe, po II wojnę światową oraz powojenne represje.
Premiera książki odbędzie się w miejscu szczególnym dla jej bohaterów. Pałac Larischów w Bulowicach przez lata był związany z rodziną, której dzieje stały się osią najnowszej publikacji Łukasza Gieruszczaka.
Rodzina Larisch Gross und Nimsdorf pod koniec XVIII wieku osiedliła się w Osieku, a w kolejnych dekadach związała swoje losy również z Bulowicami. Historia rodu splata się przy tym z najważniejszymi wydarzeniami politycznymi i społecznymi XIX i XX wieku.
Od przedsiębiorcy do uczestników wielkiej historii
Pierwszy rozdział książki poświęcony został Karolowi Wacławowi Larischowi. Był przedsiębiorczym przemysłowcem, który dzięki odważnym inwestycjom zgromadził znaczny majątek na pograniczu śląsko-galicyjskim.
Kolejne pokolenie nie pozostało obojętne na wydarzenia polityczne. Dzieci Karola Wacława zaangażowały się w sprawę polską podczas wojen napoleońskich, natomiast jego syn Karol Józef Larisch wspierał także uczestników powstania listopadowego.
Losy rodziny prowadzą czytelnika nie tylko przez małopolskie miejscowości. Edmund Karol Larisch oraz jego siostra Eugenia z Larischów Januszkiewiczowa należeli do barwnych postaci krakowskich i paryskich salonów.
Życie XIX-wiecznych elit to jednak tylko jedna strona tej historii. W tle coraz wyraźniej zaznaczały się przemiany polityczne i społeczne, które stopniowo zmieniały świat znany kolejnym pokoleniom Larischów.
Wojna, obozy koncentracyjne i utrata rodzinnego majątku
Pierwszym dziedzicem urodzonym w Bulowicach był Adrian Larisch. Szczególnie dramatyczny rozdział w dziejach rodziny przypadł jednak na okres II wojny światowej.
Jego syn Edmund Larisch i wnuk Aleksander Larisch zostali aresztowani przez Niemców. Trafili najpierw do Dachau, a następnie do Mauthausen-Gusen.
Po zakończeniu okupacji wrócili do rodzinnego domu, ale ich powrót trwał krótko. Nowa, komunistyczna władza odebrała rodzinie majątek i zakazała dawnym właścicielom osiedlania się w jego pobliżu.
Historia Larischów staje się więc opowieścią nie tylko o szlacheckim rodzie, pałacach i majątkach. To przede wszystkim historia ludzi uwikłanych w wielką politykę, wojny, powstania, okupację i powojenne represje.
340 stron i ponad 200 ilustracji
Książka „Larischowie. Historie z Osieka, Bulowic i innych miejsc” liczy 340 stron i zawiera ponad 200 ilustracji. Wydawcą publikacji jest Fundacja Gotowi do działania.
Pierwsze spotkanie promujące książkę odbędzie się już w sobotę, 10 października o godz. 15:00 w Pałacu Larischów w Bulowicach. Dojazd na wydarzenie będzie możliwy od ulicy Zamkowej.
To jednak niejedyna okazja do spotkania z autorem.
10 listopada, godz. 17:00 – Muzeum im. Aleksandra Kłosińskiego w Kętach, Rynek 16.
20 listopada, godz. 18:00 – Dom Kultury w Osieku, ul. Główna 125.
Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny. Publikację będzie można otrzymać poprzez wsparcie działalności Fundacji Gotowi do działania.
Kim jest autor książki?
Łukasz Gieruszczak pochodzi z Bulowic i pracuje jako nauczyciel języka polskiego. Od lat interesuje się historią lokalną. Prowadzi na Facebooku profil „Historie z Bulowic i okolic”, na którym przybliża przeszłość miejscowości i jej mieszkańców.
Jest również związany z mediami samorządowymi. Jego artykuły ukazują się m.in. w rocznikach „Almanach Kęcki”oraz „Andrychów: ludzie, miejsca, przedmioty, dokumenty i opowiastki”.
Projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego.
Słowa kluczowe
Larischowie, Łukasz Gieruszczak, Bulowice, Osiek, Pałac Larischów, Larisch Gross und Nimsdorf, historia Bulowic, historia Osieka, premiera książki, Fundacja Gotowi do działania, Kęty, Małopolska, historia lokalna, Dachau, Mauthausen-Gusen
